Mardin kültüründe ev-ocak kültüne bağlı inanç ve pratikler

Abstract

Bu çalışmanın konusu Mardin merkezde mekâna bağlı efsanelerin derlenmesi ve incelenmesidir. Mekân kavramı, Mardin'in coğrafi ve mimari özelliklerine bağlı yerleşim düzeni ile anlam kazanır. Mardin'de camiler ve kiliselerin yan yana oluşu; mezarların ve türbelerin şehrin içinde evlerin arasında olması; kentin kendine has mimari yapısının bir parçası olan abbaraların bulunması, tarihi hamam ve çeşmelerin şehrin dokusu içerisinde hala işlevsel olması çalışmanın konusunu teşkil eden mekanlara bağlı inanç ve pratiklerin aktif olarak varlık göstermesini ve efsaneleşme sürecinde bulunmasını da açıklar niteliktedir. Mekân özelinde "ev" kavramları tüm dünyada felsefi boyutta ele alınan ve varoluşssal bir önem taşıyan etkenler olarak insanoğlunun zihin dünyasında kodlanmıştır. Bu önem, "mekân", "ev" ve insan arasındaki bağı güçlendirmiş ve kimi "özel" mekanlara bağlı anlatıların ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Ortaya çıkan bu anlatılar/efsaneler çalışmada ev-ocak kültüne bağlı olarak değerlendirilmiştir. "Mekân" ve "ev" kavramları "eski Mardin" olarak da bilinen Mardin merkezin kendine has yapısıyla, labirent gibi sokaklarıyla tarihini ve kültürünü söz konusu labirentin içinde hapsetmiş gibidir. Mardin evlerinin güneye bakan cephelerinde bulunan kapı ve pencereleri evlerin mahremiyetini sağladığı gibi metaforik olarak kültürün mahremiyetini de sağlamışlardır. Çalışma her ne kadar "ev-ocak" kültü etrafında şekillenmiş olsa da eve bağlı olarak değerlendirilmesi gereken "dış" (bahçe, abbara, evin bahçesindeki yatırlar) mekanlar da çalışmamızın konusunu teşkil etmektedir. Anahtar Kelimeler: Efsane, Menkıbe, Memorat, Kültür, İnanış, Ritüel

Keywords

Citation

@mastersthesis{mardinkulturundeevocakkultuneb2019,
  title = {{Mardin kültüründe ev-ocak kültüne bağlı inanç ve pratikler}},
  author = {Şimdi, Bedlihan},
  year = {2019},
  school = {{Mardin Artuklu Üniversitesi}}
}

TY  - THES
AU  - Şimdi, Bedlihan
TI  - Mardin kültüründe ev-ocak kültüne bağlı inanç ve pratikler
PY  - 2019
ER  - 

Related sources