Türkiye’deki Süryanilik Çalışmalarının Betimsel Bibliyometrik Analizi

Abstract

Süryaniler, Hıristiyanlık tarihinin en eski topluluklarından biridir. Kökenleri Dicle ve Fırat nehirleri arasında yaşayan kadim topluluklara dayanır. Tarih boyunca farklı dönemlerde varlıklarını sürdüren bu cemaat, Arami, Asuri ve Hz. İsa öncesi diğer Mezopotamya halklarıyla bağlantılı farklı köken teorilerine sahiptir. Günümüzde, özellikle Türkiye, Suriye ve Irak’ta yoğun olarak yaşayan Süryaniler, Avrupa, Kuzey ve Güney Amerika’da bulunan diaspora topluluklarıyla da tanınmaktadır. Süryanilerin sahip olduğu tarihi ve kültürel zengin birikim, sadece dinî öğretilerde değil sanat, zanaat, mimari ve edebiyat gibi pek çok alanda da hissedilmektedir. Süryanilik üzerine gerçekleştirilen akademik çalışmalar, bu zenginliği yansıtmak amacıyla geniş bir yelpazede ele alınmıştır. Bu çalışma, Türkiye’de Süryanilik konusundaki bilimsel araştırmaları bibliyometrik analiz yöntemi kullanarak kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın omurgasını Türkiye’deki akademik hakemli dergilerde yayımlanan makale ve üniversitelerde hazırlanan tezler teşkil etmektedir. Makalelerle ilgili verilere DergiPark veri tabanından, tezlere ise YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden, “Süryani” ve “Süryanilik” anahtar kelimeleri kullanılarak ulaşılmıştır. 2023 yılı sonuna kadar yayımlanan toplam yüz otuz üç yüksek lisans tezi, kırk sekiz doktora tezi ve doksan dört akademik hakemli makale analiz edilmiştir. Araştırmanın değerlendirme sürecinde ulaşılan sayısal veriler, yayınların kurumsal ve disiplinler arası dağılım, yıllara göre yayılım ve atıf ilişkileri gibi çeşitli başlıklar altında nicel analiz yaklaşımları ile incelenmiş; grafikler aracılığıyla görselleştirilmiştir. Araştırma bulguları, bölgesel demografik koşulların etkisiyle, Mardin Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Süryani Dili ve Edebiyatı Bölümü, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ve Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsü, bu alanda sayısal olarak en çok tez ve makale üreten kurumlar olduğunu ortaya koymaktadır. Süryaniliğe dair doktora tezleri kapsamında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü başat kurumlar olarak öne çıkmaktadır. Disiplinler arası dağılım incelendiğinde, çalışmaların büyük ölçüde ilahiyat ve tarih dallarında yoğunlaştığı; buna karşın dilbilim, antropoloji ve edebiyat gibi bilim dallarında az sayıda çalışma olduğu tespit edilmiştir. Kaynak kullanımına ilişkin veriler, Türkçe eserlerin belirgin biçimde baskın olduğunu, Süryanice birincil kaynaklara yapılan atıfların ise son derece kısıtlı olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, araştırmaların büyük ölçüde ulusal yayınlarla sınırlı kalması, alanın uluslararası literatürle entegrasyon ve kadim kaynaklara ulaşmada henüz yeterince gelişmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, Türkiye’de Süryanilik üzerine akademik ilginin son yıllarda artış gösterdiği, ancak disiplinler arası çeşitlilik, dil yeterliliği ve metodolojik açıdan sınırlılıklar taşıdığı belirlenmiştir. Bu makale, Türkiye’de Süryanilik araştırmalarını bibliyometrik yöntemle bütüncül biçimde ele alan ilk çalışmalardan biridir. Bu yönüyle alana özgün bir katkı sağlaması muhtemeldir. Bulgular, alanın geleceği için disiplinler arası iş birliklerinin güçlendirilmesi, Süryanice dil öğretiminin desteklenmesi ve uluslararası akademik dolaşıma katılımın artırılması gerekliliğine işaret etmektedir. Bu bağlamda çalışma, salt mevcut durumu betimleyen bir envanter olmanın ötesinde, Süryanilik araştırmalarının daha sağlam temele oturtulmasını hedefleyen bir adımdır.

Keywords

Citation

@article{turkiyedekisuryanilikcalismala2025,
  title = {{Türkiye’deki Süryanilik Çalışmalarının Betimsel Bibliyometrik Analizi}},
  author = {Battal, Mahmut Ramazan and Durak, Nihat},
  year = {2025},
  journal = {{Ordu İlahiyat}},
  number = {5},
  pages = {85-118},
  doi = {10.70674/oi.1730063}
}

TY  - JOUR
AU  - Battal, Mahmut Ramazan
AU  - Durak, Nihat
TI  - Türkiye’deki Süryanilik Çalışmalarının Betimsel Bibliyometrik Analizi
PY  - 2025
JO  - Ordu İlahiyat
IS  - 5
SP  - 85
EP  - 118
DO  - 10.70674/oi.1730063
ER  - 

Related sources