Midyat İlçesi Kırsal Yerleşmelerinin Toponimik Sınıflandırması ve Coğrafya Öğretiminde Toponimi Kavramı

Abstract

İnsanoğlu bu gezegendeki varoluş hikayesi boyunca yaşadığı doğal ortamı anlamlandırmaya çabalamıştır. Dünyayı ve zamanla evreni inceleyen türümüz, gördüğü tüm objeleri ve eylemleri tanımlama gayretine girmiş ve zamanla tüm varlıklara ad vermeye başlamıştır. Bu ad verme yani ayırt etme sayesinde ortak bir dil geliştirebilmiştir. Türkiye coğrafyası geçmişten geleceğe tüm yer adlarını rastlantısal sebeplerle değil, aksine fiziki veya beşerî faaliyetlerden esinlenerek oluşturmuştur. Bu süreç litolojiden vejetasyona, pedojenezden klimatolojiye, kültürel bellekten ulaşım faaliyetlerine varıncaya kadar birçok boyutta vuku bulmuştur. Bu bağlamda yer adları, medeniyetin oluşum sürecine ve coğrafi mekânın özelliklerine ait fikirler sunmakta ve bize bir bakıma geçmişi anlatmaktadır. Bu araştırma kapsamında, Mardin ili Midyat ilçesinin kırsal toponimik özellikleri irdelenmiş ve coğrafya öğretimi açısından bu kavramın önemi açıklanmaya çalışılmıştır. Sınıflama aşamasında beşerî ve fiziki coğrafya özellikleri ön planda tutulmuş ve alt gruplamalar bu eksende gerçekleştirilmiştir. Araştırma için Midyat ilçesinin seçilmesinde Süryanilerinde dahil olduğu birçok etnik kökenden topluluğun bölgeye kattığı dilsel zenginlik ve Asurlar’dan Osmanlıya uzanan tarihsel derinlik etkili olmuştur. Midyat ilçesi ve yakın çevresi halihazırda 72 adet kırsal yerleşmeden meydana gelmiştir. Bu çalışma kapsamında bu 72 adet köyün yer adları, fiziki coğrafya özelliklerinden sosyal- ekonomik yapısına kadar birçok birim göz önüne alınarak sınıflandırılmıştır. Bu amaca ulaşabilmek için Midyat sınırları içinde, insan-fiziki ortam ilişkiselliğini ortaya koyacak olan toprak, Corine arazi kullanımı ve topoğrafya haritaları hazırlanmıştır. Bu bağlamda ilk olarak fiziki coğrafya haritası için araştırma alanının sayısal yükselti modeli (DEM) verisi temin edilmiş ve eş yükselti/morfometri haritası oluşturulmuştur.

Keywords

Citation

@article{midyatilcesikirsalyerlesmeleri2023,
  title = {{Midyat İlçesi Kırsal Yerleşmelerinin Toponimik Sınıflandırması ve Coğrafya Öğretiminde Toponimi Kavramı}},
  author = {Ozüpekçe, Salman and Işık, Muhammed Said and Dalgıç, Sevgi},
  year = {2023},
  journal = {{Turkish Studies (Elektronik)}},
  volume = {18},
  number = {4},
  pages = {1633 - 1650},
  doi = {10.7827/turkishstudies.71374}
}

TY  - JOUR
AU  - Ozüpekçe, Salman
AU  - Işık, Muhammed Said
AU  - Dalgıç, Sevgi
TI  - Midyat İlçesi Kırsal Yerleşmelerinin Toponimik Sınıflandırması ve Coğrafya Öğretiminde Toponimi Kavramı
PY  - 2023
JO  - Turkish Studies (Elektronik)
VL  - 18
IS  - 4
SP  - 1633 
EP  -  1650
DO  - 10.7827/turkishstudies.71374
ER  - 

Related sources