Mardin Müzesi'nden bir grup silindir mühürün Anadolu ve Yakındoğu'daki benzerleriyle karşılaştırılması

Özet

Mühürler birçok uygarlığa yayılarak kullanılan ve günümüze kadar gelmeyi başaran gereçler olmaktadır. Tasdik/onay, özel mülkiyeti belirtmek, güvenliği sağlamak en temel işlevleri olarak bilinmektedir. Bunun yanı sıra farklı amaçlara da hizmet etmekte ve toplumların koruyucu gücüne inandıkları muska (amulet) olarak da kullanılmaktaydı. Her dönemde ilgi gören mühürler kullanıldığı döneme göre şekilleri, yapıldığı malzeme ve tekniği bakımından farklılık göstermektedir. Toplumların siyasi yapısı, sosyal yapısı, kültürel yapısı, inancı gibi yaşam tarzı hakkında bilgiler içeren mühürler; Arkeoloji Bilimi açısından da önem arz eden buluntular olarak; geçmişte yaşayan toplumlar hakkında önemli veriler sunmaktadırlar. Çalışma kapsamında Mardin Müzesi'nde bulunan satın alma yolu ile gelen 31 adet mührün ikonografik analizleri yapılarak ve benzer mühürler ile karşılaştırılarak mühürlerin tarihlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Mühürlerin yapımında taş veya yarı değerli taşlar olan akik, hematit, kalsedon, lapis-lazuli, kireç taşı, necef taşı gibi taşların kullanıldığı görülmektedir. Mühürlere uygulanan tekniklerin linear, matkap, kesme, modele, kesme-matkap, linear-matkap gibi mühür sanatında kullanılan birçok farklı tekniğin uygulandığı görülmektedir. Mühür yüzeyine işlenen sahneler arasında tapınma, av, ziyafet, sunak, hayvanların betimlendiği mücadele ve ritüel dans sahnesi, geometrik ve çizgisel desenlerin işlendiği, sembollerin ve nesnelerin betimlendiği sahneler görülmektedir. Mühür karşılaştırmaları Yakın Doğu ve Anadolu'da kazılar veya müze koleksiyonlarında bulunan benzer örnekler ile yapılmıştır. Mühürlerin ait olduğu dönemler Cemdet Nasr, Erken Hanedanlar (I, II) Akkad sonrası, İsin-Larsa, Suriye II. Bin, Mitanni, Asur/Babil (Orta, Geç), Suriye-Flistin dönemleri olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mühür, Silindir Mühür, Yakındoğu, Anadolu, Mezopotamya.

Anahtar kelimeler

Atıf

@mastersthesis{mardinmuzesindenbirgrupsilindi2023,
  title = {{Mardin Müzesi'nden bir grup silindir mühürün Anadolu ve Yakındoğu'daki benzerleriyle karşılaştırılması}},
  author = {Duman, Bilge},
  year = {2023},
  school = {{Atatürk Üniversitesi}}
}

TY  - THES
AU  - Duman, Bilge
TI  - Mardin Müzesi'nden bir grup silindir mühürün Anadolu ve Yakındoğu'daki benzerleriyle karşılaştırılması
PY  - 2023
ER  - 

İlişkili kaynaklar