Biyopolitik mercekten kadın ve aile: Türkiye’de 2002-2021 dönemi hükümet politikalarının incelenmesi

Özet

Foucault, diyalektik bir yaklaşımla, birbiriyle ilişkili fakat birbirinden farklı üç ayrı iktidar çözümlemesi sunmuştur. Bunlardan ilki, Tanrı-kral anlayışının hüküm sürdüğü yönetimlerde görülen pastoral iktidardır. İkinci olarak, 18. yüzyılda modern dönemle birlikte ortaya çıkan disiplinci iktidardır. Foucault'ya göre bu iktidar mekanizması, toplumun geneline yayılmış, görünmez ancak her yerde etkili bir yapıya sahiptir. Foucault'nun üçüncü iktidar çözümlemesi ise biyopolitikadır. Biyopolitika, hükümetin nüfusun yaşam süreçleri üzerinden toplumu yönettiği, disipline ettiği ve böylece iktidarını meşrulaştırdığı bir mekanizmadır. Yani Foucault'ya göre biyopolitikanın amacı öldürmek değil, yaşatmak ve kontrol etmektir. Bu çalışmanın amacı Foucault’nun yürütmüş olduğu iktidar tartışmaları bağlamında AKP hükümetlerinin aile ve kadın politikalarını incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, veriler derinlemesine görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Çalışmanın evrenini Mardin ve Giresun illeri oluşturmaktadır. Bu kapsamda, her iki ilden toplam 20 evli çiftle (40 kişi) görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşülen katılımcılar, dönemin hükümetlerinin kadın ve aile politikalarının bazılarına eleştirel yaklaşırken, bazılarını ise olumlu görmüşlerdir. Katılımcılar, iktidarın ilk dönem (2002-2009) kadın ve aile politikalarını daha makul görürken, 2009 sonrası politikalara özellikle özel alanı ilgilendiren politikalara daha eleştirel yaklaştıklarını ifade etmişlerdir. Bu dönemde iktidarın üç çocuk söylemi ve kürtaj gibi konularla ilgili söylemleri ve çıkardığı yasalar bazı katılımcılar tarafından eleştirilmiş, bu tür konularda üretilen söylemlerin ailelere de danışılması gerektiği görüşü dile getirilmiştir.

Anahtar kelimeler

Atıf

@article{biyopolitikmercektenkadinveail2026,
  title = {{Biyopolitik mercekten kadın ve aile: Türkiye’de 2002-2021 dönemi hükümet politikalarının incelenmesi}},
  author = {Yıldırım, Orhan},
  year = {2026},
  journal = {{UMAY Sanat ve Sosyal Bilimler Dergisi}},
  volume = {4},
  number = {1},
  pages = {21-40},
  school = {{Antalya Belek Üniversitesi Araştırma Görevlisi}},
  doi = {10.29228/umaydergisi.19}
}

TY  - JOUR
AU  - Yıldırım, Orhan
TI  - Biyopolitik mercekten kadın ve aile: Türkiye’de 2002-2021 dönemi hükümet politikalarının incelenmesi
PY  - 2026
JO  - UMAY Sanat ve Sosyal Bilimler Dergisi
VL  - 4
IS  - 1
SP  - 21
EP  - 40
DO  - 10.29228/umaydergisi.19
ER  - 

İlişkili kaynaklar