Bilgisayar destekli prozodi eğitiminin Türkçeyi ikinci dil olarak edinen ortaokul öğrencilerinin parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygılarına etkisi

Özet

Bu araştırmanın amacı, bilgisayar destekli prozodi eğitiminin Türkçeyi ikinci dil olarak edinen ortaokul öğrencilerinin parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygılarına etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada karma yöntemlerden sıralı açıklayıcı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın temelini nicel veriler oluşturmuştur. Araştırma kapsamında elde edilen nitel verilerle ise nicel veriler desteklenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2020/2021 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Mardin'in Mazıdağı ilçesine bağlı bulunan Evciler Ortaokulu'nda öğrenim gören iki dilli 15 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, araştırmacı tarafından geliştirilen İki Dilli Ortaokul Öğrencileri için Konuşma Kaygısı Ölçeği (İDİKKÖ), Parçalar ve Parçalarüstü Birimleri Değerlendirme Rubriği (PPDR) ve görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubunda yer alan iki dilli öğrencilere 10 hafta boyunca sesletim çalışmaları yapılmış ve bilgisayar destekli prozodi eğitimi verilmiştir. Öğrencilerden ön test, son test ve kalıcılık testi kapsamında alınan ses kayıtları Praat ses analiz programının 6.1.08 sürümünde incelenmiştir. Bu kapsamda elde edilen veriler, PPDR vasıtasıyla ön-test, son-test ve kalıcılık testleri bağlamında değerlendirilerek öğrencilerin parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri incelenmiştir. Bunun yanında, bilgisayar destekli prozodi eğitiminin konuşma kaygısı üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla çalışma grubuna İDİKKÖ ön-test, son-test ve kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Çalışma grubunun PPDR ve İDİKKÖ'ye ilişkin ön test, son test ve kalıcılık testi ölçümlerinin karşılaştırmalarında, tekrarlı ölçümlere yönelik tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Öğrencilerin cinsiyet, ilk edinilen dil, sıklıkla kullanılan dil değişkenlerine göre parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygıları incelenirken ilişkisiz örneklemler t-testi kullanılmıştır. Bunun yanında, öğrencilerin anne-baba öğrenim durumu değişkenlerine göre parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygıları incelenirken, One-Way ANOVA testi kullanılmıştır. Süreç sonunda çalışma grubuyla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler ise NVivo programı kullanılarak içerik analizi ve betimsel analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda bilgisayar destekli prozodi eğitiminden sonra, çalışma grubunun parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygıları son test sonuçlarının, ön test sonuçlarından anlamlı düzeyde farklılaştığı, son test ile kalıcılık testleri arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum bilgisayar destekli prozodi eğitiminin etkili ve kalıcı olduğunu ortaya koymaktadır. Öte yandan, çalışma grubunda prozodi eğitiminden sonra uygulanan son test ve kalıcılık testlerinde herhangi bir değişiklik yaşamayan veya son test puanlarına kıyasla kalıcılık testi puanlarında düşüş yaşayan öğrenciler de mevcuttur. Bilgisayar destekli prozodi eğitimine yönelik öğrenci görüşleri incelendiğinde, genel anlamda olumlu görüşler belirtildiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin bu eğitimin konuşma becerilerini geliştirdiğini, konuşma kaygılarını istenen bir düzeye taşıdığını, eğlenirken aynı zamanda keyif aldıklarını, prozodi eğitiminin avantajlı ve güçlü yanlarının olduğunu düşünmeleri verilen eğitim hususunda olumlu görüşlere sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Öğrencilerin belirtmiş oldukları olumsuz görüşler ise prozodi eğitimin işleniş süreciyle ilgili olup zaman yetersizliği, uygun alt yapı imkânlarının sağlanamaması, kalabalık gruplarla işlevsiz olabileceği, sesten arındırılmış bir ortamı gerekli kılması, herkes tarafından anlaşılır olamayabileceği yönündedir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla çalışma grubundan elde edilen nitel veriler, çalışmadan elde edilen nicel verileri desteklemektedir. Araştırmada çalışma grubuna uygulanan bilgisayar destekli prozodi eğitiminin, iki dilli ortaokul öğrencilerinin parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygıları üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: iki dillilik, konuşma becerisi, konuşma kaygısı, parçalar ve parçalarüstü birimler

Anahtar kelimeler

Atıf

@phdthesis{bilgisayardestekliprozodiegiti2023,
  title = {{Bilgisayar destekli prozodi eğitiminin Türkçeyi ikinci dil olarak edinen ortaokul öğrencilerinin parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygılarına etkisi}},
  author = {Kalı, Gülan},
  year = {2023},
  school = {{Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi}}
}

TY  - THES
AU  - Kalı, Gülan
TI  - Bilgisayar destekli prozodi eğitiminin Türkçeyi ikinci dil olarak edinen ortaokul öğrencilerinin parçalar ve parçalarüstü birimleri kullanma becerileri ile konuşma kaygılarına etkisi
PY  - 2023
ER  - 

İlişkili kaynaklar