1855 Depremi Sonrasında Bursa Emir Sultan Camii ve Türbesi'nin Onarımı
Eser Çalıkuşu · 2026
Özet
Bursa; topraklarında barındırdığı Osmanlı sultanları, evliyalar, alperen- ler ve sufilerle yüzyıllar boyunca manevi önemini korumuştur. 1391’de Buha- ra’dan Bursa’ya gelen, asıl adı Şemseddin Muhammed olan ve Seyyid olduğu için “Emîr” olarak anılan Emir Sultan, Bursa’nın doğusundaki bir mevkide tek- kesini kurmuştur. Osmanlıların şenlendirme politikası çerçevesinde şehrin sı- nırlarını belirleyerek yüksek tepelere inşa ettirdikleri sultan külliyelerinin ha- ricinde Emir Sultan’ın hanımı ve Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Fatma Hatun tarafından 15. yüzyılın ilk yarısında tekkenin yakınına Emir Sultan adına cami, türbe ve hamam inşa ettirilerek burası Emir Sultan Külliyesi’ne dönüştürül- müştür. Külliye, Emir Sultan Türbesi’nin de burada yer almasıyla inanç tarihi açısından yüzyıllardan beri Bursa’nın önemli bir odak noktası olmuştur. Cami ve türbe çeşitli zamanlarda depremler sebebiyle yıkılarak tekrar inşa edilmiş- lerdir. Tek kubbeli cami plan şeması, sekizgen planlı türbe ve bu yapılarda taş tuğla kullanımının görülmesi, her iki yapının Türk mimarisinin geleneksel iz- lerini taşıdığını göstermektedir. Caminin kuzeyinde bir avlu olması ve avlu- ya karşılıklı giriş kapılarının bulunması geleneği, Büyük Selçuklu döneminde İran ve çevresindeki camilerde görüldüğü gibi, Anadolu’da da Erken Türk Bey- likleri (Artuklu Camileri), Anadolu Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemle- rinde de devam etmiştir. Çalışmanın amacı inanç tarihi açısından önemli olan Emir Sultan Külliyesi’ndeki cami ve türbe yapılarının 1855 depreminde zarar gördükten sonra onarımı için hazırlanan keşf-i evvel deſterinin incelenmesidir. Çalışma gerçekleştirilirken öncelikle Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşi- vi’nde yer alan 1855 depreminde zarar gören Emir Sultan Camii ve Türbesi’nin onarımı için hazırlanan keşf-i evvel deſterinden bilgiler aktarılacaktır. Ayrıca Mehmed Şemseddin Efendi’nin “Yâdigâr-ı Şemsî”, Kâmil Kepecioğlu’nun “Bur- sa Kütüğü”, Ekrem Hakkı Ayverdi’nin “Osmanlı Mi‘mârîsinde Çelebi ve II. Sul- tan Murad Devri: 806-855 (1403-1451)”, Kazım Baykal’ın “Bursa ve Anıtları”, Mehmed Safiyüddîn Erhan’ın “Bir Zamanlar Bursa’ydı-Bir Pâyitahtın Pâyima- li” kitaplarından yararlanılacaktır. Güncel olarak yerinde yapılacak tespitlerle de yapılar sanat tarihi açısından değerlendirilecektir. Sonuç olarak Emir Sultan Camii ve Türbesi’nin 1855 depreminden sonra yapılan onarımı orijinal belge- lerle ve yerinde yapılacak tespitlerle ortaya konulacaktır.
Anahtar kelimeler
Dönemler
Atıf
APA 7
Çalıkuşu, E. (2026). 1855 Depremi Sonrasında Bursa Emir Sultan Camii ve Türbesi'nin Onarımı. https://hdl.handle.net/20.500.14902/2730
bibtex
@inproceedings{1855depremisonrasindabursaemir2026,
title = {{1855 Depremi Sonrasında Bursa Emir Sultan Camii ve Türbesi'nin Onarımı}},
author = {Çalıkuşu, Eser},
year = {2026},
school = {{Bandırma Onyedi Eylül University}}
} ris
TY - CPAPER AU - Çalıkuşu, Eser TI - 1855 Depremi Sonrasında Bursa Emir Sultan Camii ve Türbesi'nin Onarımı PY - 2026 ER -
İlişkili kaynaklar
Bir Eğitim Kampüsü; Mardin Kasımiye Medresesi
Fehime Acat Akgül · 2023
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor
Investigation of Periodic Architectural Changes in Mardin Ulu Mosque
Sema Kızılelma · 2022
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor
Tarihi Mardin şahkulubey kümbetindeki yapısal bozulmalar ve restorasyon önerisi
Fatih Karaçor, Ahmet Gökdemir · 2022
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor
Osmanlı Tasvir Sanatında Padişah Portreciliği Serüveni
Ercan Çalış · 2022
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor
Kültürel mirasın korunması bağlamında Mardin müzesindeki Osmanlı mezar taşları
Ahmet Bodakçi · 2019
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor
19. yüzyılda Nusaybin’e uğramış olan Batılı seyyahlar ve anlattıkları
Mehtap Nasıroğlu Aydın · 2018
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor
Tile Revetments from the 15th Century in Eastern Anatolia
Khalida Mahi · 2012
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor
The Model of Vernacular Countryside from Turkey: Mardin Pavilions
Murat Çağlayan · 2014
İlişki nedeni: Aynı ana kategoride · Aynı alt kategoride · Aynı dönemi çalışıyor