Tûr abdın'de bır kımlık ve anlatım bıçımı: Mıtırblar ve mıtrıplık

Kurte

Fırat ve Dicle Nehirleri arasında kalan Mezopotamya tarih boyunca çok kültürlü, çok etnili bir bölge olmuştur. Bu coğrafyanın bir parçası olan ve Tûr-Abdin olarak da adlandırılan Mardin ve çevresi de içinde yer aldığı Mezopotamya gibi çok etnili ve çok kültürlü özelliği ile ön plana çıkmaktadır. Kürt, Arap, Süryani gibi etnik gruplar yanında durumsal olarak kendini bu etnisitelerin içinde tanımlayan Seyyidler, Mıhalmiler, Mıtırblar gibi farklı dini ve kültürel gruplar bulunmaktadır.Bu çalışmada müzik, etnisite, kimlik kavramları çerçevesinde Mardin ve çevresindeki Mı- tırblar ele alınmakta ve onların günümüzde de çeşitli şekillerde sürdürdükleri geleneksel anlatım biçimi olan Mıtrıplık, Kürtlerin ulusal değer atfettikleri bir başka anlatım biçimi olan Degbêjlik ile karşılaştırılmaktadır. Mıtırblar, değişik yerlerde motreb, mıtrıp olarak da adlandırılmakta ve müzikle uğraşan Çingene topluluklardan birisi olarak tanımlanmaktadırlar. Mardin ve çevresinde de çoğunlukla benzer şekilde algılanmakta ve tanımlanmaktadırlar. Bununla birlikte, mıtırblar çoğunlukla kendileriniKürt etnik kimliği içinde tanımlama eğilimindedirler. Bu tanımlamada ön plana çıkan şey onların Kürtçeyi çok iyi bir şekilde kullanabilmeleri ve orada uzun bir süredir varlıklarını sürdürmeleri olmaktadır. Diğer yandan Mardin ve çevresinde mıtırblar, kendi kimliklerinin bir parçası haline gelen üç telli yaylı bir çalgı olan kemançeyi kullanmaktadırlar. Bu enstrüman aynı zamanda geleneksel anlatım biçimi olan mıtrıplıkın da ana bileşeni olmaktadır. Grup içinde kültürleşme süreci yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılan bu geleneksel anlatım biçimi kullanılan çalgının merkezi önemi, geleneğin devam ettiricilerinin kimliki ile bir başka anlatım biçimi olan dengbêjlikten ayrılmaktadır.

Peyvên sereke

Jêgirtin

@article{turabdindebirkimlikveanlatimbi2015,
  title = {{Tûr abdın'de bır kımlık ve anlatım bıçımı: Mıtırblar ve mıtrıplık}},
  author = {Keskin, Necat},
  year = {2015},
  journal = {{Folklor/Edebiyat}},
  volume = {21},
  number = {84},
  pages = {57 - 72}
}

TY  - JOUR
AU  - Keskin, Necat
TI  - Tûr abdın'de bır kımlık ve anlatım bıçımı: Mıtırblar ve mıtrıplık
PY  - 2015
JO  - Folklor/Edebiyat
VL  - 21
IS  - 84
SP  - 57 
EP  -  72
ER  - 

Çavkaniyên têkildar