Relationship between Housing Demand and Macroeconomic and Demographic Variables in Turkiye: A Spatial Panel Data Analysis for IBBS3

Kurte

Ekonomik büyüme dünyada tüm ülkelerde en önemli makroekonomik değişkenlerden birisi olarak kabul edilmektedir. Ekonomilerde uzun dönemde büyümenin sağlanması ve ülkeler tarafından hedeflenen ekonomik büyüme oranlarına ulaşılması için inşaat sektörünün yeri oldukça önemlidir. İnşaat sektörünün en büyük kalemlerinden birisi konuttur. Bu doğrultuda konut talebinin belirleyicilerinin tespit edilmesi önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, 2020 yılında Türkiye’de tüm illerde konut piyasasındaki talep ile makroekonomik ve demografik faktörler arasındaki ilişkilerin saptanmasıdır. Makroekonomik faktörlerden kişi başı GSYH, demografik değişkenlerden ise nüfus, net göç hızı, ortalama hanehalkı büyüklüğü verileri ele alınmıştır. Bu çalışmada yatay kesit boyutunda şehirler bulunmaktadır. Bir ekonometrik regresyon modelinde yatay kesit verilerinin şehirlerden oluşması halinde mekânsal etkilerden söz edilebileceği için, yatay kesit veri kullanılmıştır. Bu çalışmada, şehirlerin mekânsal komşuluk durumu bulunduğundan, bağımlı ve bağımsız değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkilerinin birbirlerine yakınlık durumuna göre etkileri tespit edilmek istenmekte olduğundan mekânsal ekonometrik modeller kullanılmıştır. Mekânsal ağırlık matrisi ise sınır komşuluğuna göre oluşturulmuş olup, standardize edilmiş hali elde edilmiştir. Çalışma kapsamında, Genel Yuvalanmış Mekânsal Model (GNS), Genel Mekânsal Model (SAC), Mekânsal Durbin Hata Modeli (SDEM), Mekânsal Durbin Model (SDM), Mekânsal Gecikme Modeli (Mekânsal Otoregresif Model:SAR), Mekânsal Hata Modeli (SEM), Mekânsal Gecikmeli X Modeli (Bağımsız Değişkeni Mekânsal Gecikmeli Model (SLX) ve Mekânsal Etkilerin Olmadığı Model sonuçları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, nüfus değişkeninin tüm modellerde anlamlı ve pozitif etkili bir parametre olduğu, ortalama hanehalkı büyüklüğü değişkeninin de anlamlı bir parametre olup, konut talebi üzerinde negatif etkilere sahip olduğu belirlenmiştir. Mekânsal gecikmeli net göç hızı parametresi de mekânsal gecikmelerin dikkate alındığı modellerde, anlamlı ve negatif etkili olarak tespit edilmiştir. Mekânsal Hata Modelinde net göç hızı parametresi anlamlı tespit edilmiş olup, konut talebi üzerindeki etkisi pozitiftir. Yapılan Global ve Lokal Moran’ın I testi sonuçlarına göre ise, Türkiye’nin tüm illerinde konut talebinin belirleyicisi olduğu değişkenlerin kendilerine komşu olan illerle pozitif mekânsal otokorelasyonlu olduğu, değişkenlerde meydana gelen şokların ya da etkilerin, diğer iller üzerindeki konut talebini de etkilemekte olduğu yapılan analizler sonucunda tespit edilmiştir. Bu bağlamda en çok etki Batman, Bolu, Çankırı, Gaziantep, Hâkkari, Kilis, Mardin, Şanlıurfa, Yalova ve Zonguldak illerinde gerçekleşmektedir.

Peyvên sereke

Jêgirtin

@article{relationshipbetweenhousingdema2023,
  title = {{Relationship between Housing Demand and Macroeconomic and Demographic Variables in Turkiye: A Spatial Panel Data Analysis for IBBS3}},
  author = {Zeren, Feyyaz and Yıldırım, Sena and Kırmızı, Büşra Karakaya},
  year = {2023},
  journal = {{Turkish Studies - Economics, Finance, Politics}},
  volume = {18},
  number = {1},
  pages = {109 - 132},
  doi = {10.7827/turkishstudies.63240}
}

TY  - JOUR
AU  - Zeren, Feyyaz
AU  - Yıldırım, Sena
AU  - Kırmızı, Büşra Karakaya
TI  - Relationship between Housing Demand and Macroeconomic and Demographic Variables in Turkiye: A Spatial Panel Data Analysis for IBBS3
PY  - 2023
JO  - Turkish Studies - Economics, Finance, Politics
VL  - 18
IS  - 1
SP  - 109 
EP  -  132
DO  - 10.7827/turkishstudies.63240
ER  - 

Çavkaniyên têkildar