İslahiye ve Hassa ilçelerinde yabani zeytin (Olea europaea spp. Oleaster) seleksiyonu

Kurte

Anavatanı, Hatay – Kahramanmaraş – Mardin üçgeninin yer aldığı Yukarı Mezopotamya olarak bilinen zeytin, yaklaşık altı bin yıl önce Anadolu'da yetiştirilmeye başlanmış, buradan diğer Akdeniz ülkelerine ve tüm dünyaya yayılmıştır. Zeytin yetiştirilen ülkelerde birçok çeşit, "O. europaea L. subsp. oleaster" olarak bilinen yabani zeytin tiplerinin doğadan selekte edilerek kültüre alınmasıyla ortaya çıkmıştır. Türkiye, zeytinin anavatanı içinde yer alması nedeniyle zeytin genetik kaynakları bakımından doğal yabani zeytin popülâsyonlarına sahiptir. Yabani zeytin tiplerinde yapılacak seleksiyon çalışması ile zeytin üretimi ve zeytinyağı kalitesine katkı verilebileceği düşünülmüştür. Bu çalışma, Gaziantep ili İslahiye ve Hatay ili Hassa ilçelerinde 2015-2017 yılları arasında yürütülmüştür. Bu ilçelerde doğal olarak bulunan yabani zeytin (oleaster) genotiplerinin morfolojik, pomolojik ve kimyasal karakterizasyonunun yapılarak hem genetik kaynak olarak muhafazası hem de yağlık veya sofralık değerlendirilebilecek genotiplerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada; ağaç yapısı, yaprak, meyve ve çekirdek özellikleri gibi morfolojik ve pomolojik özellikler, toplam yağ, toplam fenol içeriği, yağ asitleri kompozisyonu incelenmiştir. 100 meyve ağırlığı; İslahiye genotiplerinde 126,24 g -414,08 g, Hassa genotiplerinde 151,88g-456,01 g arasında tespit edilmiştir. En yüksek ortalama verim 27İ-7 ve 31H-42 nolu genotiplerde belirlenmiştir. Toplam fenol içeriği 156,25-668 mgCAE/100g olarak belirlenmiştir. Toplam yağ oranı %1,24-30,73 arasında gerçekleşmiştir. Verim, 100 meyve ağırlığı, toplam yağ oranı, toplam fenol içeriği, meyve et oranı(%) ve çekirdek yüzeyi dikkate alınarak uygulanan Tartılı Derecelendirme metoduna göre sofralık olabilecek 15, yağlık olabilecek 17 genotip seçilmiştir.

Peyvên sereke

Jêgirtin

@phdthesis{islahiyevehassailcelerindeyaba2018,
  title = {{İslahiye ve Hassa ilçelerinde yabani zeytin (Olea europaea spp. Oleaster) seleksiyonu}},
  author = {Gözel, Hatice},
  year = {2018},
  school = {{Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi}}
}

TY  - THES
AU  - Gözel, Hatice
TI  - İslahiye ve Hassa ilçelerinde yabani zeytin (Olea europaea spp. Oleaster) seleksiyonu
PY  - 2018
ER  - 

Çavkaniyên têkildar