1855 Depremi Sonrasında Bursa Emir Sultan Camii ve Türbesi'nin Onarımı

Kurte

Bursa; topraklarında barındırdığı Osmanlı sultanları, evliyalar, alperen- ler ve sufilerle yüzyıllar boyunca manevi önemini korumuştur. 1391’de Buha- ra’dan Bursa’ya gelen, asıl adı Şemseddin Muhammed olan ve Seyyid olduğu için “Emîr” olarak anılan Emir Sultan, Bursa’nın doğusundaki bir mevkide tek- kesini kurmuştur. Osmanlıların şenlendirme politikası çerçevesinde şehrin sı- nırlarını belirleyerek yüksek tepelere inşa ettirdikleri sultan külliyelerinin ha- ricinde Emir Sultan’ın hanımı ve Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Fatma Hatun tarafından 15. yüzyılın ilk yarısında tekkenin yakınına Emir Sultan adına cami, türbe ve hamam inşa ettirilerek burası Emir Sultan Külliyesi’ne dönüştürül- müştür. Külliye, Emir Sultan Türbesi’nin de burada yer almasıyla inanç tarihi açısından yüzyıllardan beri Bursa’nın önemli bir odak noktası olmuştur. Cami ve türbe çeşitli zamanlarda depremler sebebiyle yıkılarak tekrar inşa edilmiş- lerdir. Tek kubbeli cami plan şeması, sekizgen planlı türbe ve bu yapılarda taş tuğla kullanımının görülmesi, her iki yapının Türk mimarisinin geleneksel iz- lerini taşıdığını göstermektedir. Caminin kuzeyinde bir avlu olması ve avlu- ya karşılıklı giriş kapılarının bulunması geleneği, Büyük Selçuklu döneminde İran ve çevresindeki camilerde görüldüğü gibi, Anadolu’da da Erken Türk Bey- likleri (Artuklu Camileri), Anadolu Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemle- rinde de devam etmiştir. Çalışmanın amacı inanç tarihi açısından önemli olan Emir Sultan Külliyesi’ndeki cami ve türbe yapılarının 1855 depreminde zarar gördükten sonra onarımı için hazırlanan keşf-i evvel deſterinin incelenmesidir. Çalışma gerçekleştirilirken öncelikle Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşi- vi’nde yer alan 1855 depreminde zarar gören Emir Sultan Camii ve Türbesi’nin onarımı için hazırlanan keşf-i evvel deſterinden bilgiler aktarılacaktır. Ayrıca Mehmed Şemseddin Efendi’nin “Yâdigâr-ı Şemsî”, Kâmil Kepecioğlu’nun “Bur- sa Kütüğü”, Ekrem Hakkı Ayverdi’nin “Osmanlı Mi‘mârîsinde Çelebi ve II. Sul- tan Murad Devri: 806-855 (1403-1451)”, Kazım Baykal’ın “Bursa ve Anıtları”, Mehmed Safiyüddîn Erhan’ın “Bir Zamanlar Bursa’ydı-Bir Pâyitahtın Pâyima- li” kitaplarından yararlanılacaktır. Güncel olarak yerinde yapılacak tespitlerle de yapılar sanat tarihi açısından değerlendirilecektir. Sonuç olarak Emir Sultan Camii ve Türbesi’nin 1855 depreminden sonra yapılan onarımı orijinal belge- lerle ve yerinde yapılacak tespitlerle ortaya konulacaktır.

Peyvên sereke

Jêgirtin

@inproceedings{1855depremisonrasindabursaemir2026,
  title = {{1855 Depremi Sonrasında Bursa Emir Sultan Camii ve Türbesi'nin Onarımı}},
  author = {Çalıkuşu, Eser},
  year = {2026},
  school = {{Bandırma Onyedi Eylül University}}
}

TY  - CPAPER
AU  - Çalıkuşu, Eser
TI  - 1855 Depremi Sonrasında Bursa Emir Sultan Camii ve Türbesi'nin Onarımı
PY  - 2026
ER  - 

Çavkaniyên têkildar