Şırnak aşiretleri ve terör (1980-1996)

الملخص

ÖZET 1990 Yılına kadar Siirt ilinin bir ilçesi olan Sımak, terörün bu bölgede önemli bir tırmanışa geçmesini müteakip idari taksimattaki yeniden yapılanma sonucu oluşturulmuş bir vilayettir. Yeni oluşturulan bu vilayete; coğrafi yapı ele alınarak Hakkari, Siirt ve Mardin ilçe ve köyleri bağlanmıştır. İl olduğundan itibaren terörle anılan bir coğrafya olmuştur. İdil, Cizre, Silopi, Güçlükonak, Uludere ve Beytüşşebap olmak üzere toplam 6 ilçeye sahiptir. Tarihi İpek Yolu'nun büyük bölümü bu il topraklarından geçmektedir. İdil, Cizre ve Silopi ilçeleri ova görünümünde olmasına karşın Şırnak Merkez dahil Güçlükonak, Uludere ve Beytüşşebap ilçeleri yüksek dağlar arasındaki vadiler ve düzlükler üzerinde kurulmuştur. Aşiret yapısı halen hüküm sürmektedir. Aşiretler bir güç içerisinde geleceklerini garanti altına almak düşüncesinden hareketle aşiret konfederasyonları oluşturmuşlardır. Şırnak bölgesindeki aşiretler Ertuşi, Hacı Bayram ve Botan Aşiret konfederasyonları içerisinde yer almışlardır. Halihazırdaki aşiretlerin nüfusları 250 ile 13.000 arasındadır. Daha çok hayvancılıkla uğraşırlar. Okuma yazma oranı çok düşüktür ve genelde esmer tenlidirler. Genelde Kürtçe konuşurlar, ancak bazı aşiretler kendilerini Türk olarak görmektedirler. Ertuşi Beyine bağlı Jirki, Kaşuran, Gevdan, Mamhuran, Zivikan Aşiretleri büyük bölümü ile Beytüşşebap ve Uludere ilçeleri hudutları içerisinde yaşamaktadırlar. Hacı Bayram Aşireti'ne bağlı Hacı Bayram, Bervari, İspeıti, Ökten, Güyan, Sofyan, Sindi aşiretleri büyük bölümü ile Şırnak merkez bölgesine yaşamaktadırlar.Botan aşireti beyine bağlı Botan, Derşev, Kiçan, Toyan, Musareşan, Dumana, Hirikan, Dudeyran, Bersuva, Dudiran, Butika, Alikan, Hamika, Hacı Alyan, Harana, Jilya, Velati, Şikaka aşiretleri büyük çoğunlukla Silopi, Güçlükonak ve Cizre ilçeleri hudutları içerisinde yaşamaktadırlar. 1990 yılına kadar üç ilin sınırları içerisinde bulunan Şırnak ili terör olaylarının tırmanma göstermesi sonucu idari taksimattaki yeniden yapılanma neticesinde 1990 yılında il olmuştur. Bölgede yapılan Kürtçülük faaliyetleri PKK terör örgütünün, bölgenin en önemli geçim kaynağı olan hayvancılık üzerine darbe indirmesi, işsizliğin gittikçe artması, devleti bir baba olarak gören yöre halkının devletten umduğunu bulamaması, terör örgütünce yapılan baskılar ve nihayet halkının cahil olması nedeni ile aşiretler bazında örgüte destek verilmiştir. Her şeye rağmen destek vermeyen, terör örgütüne karşı direnen aşiretlerde mevcuttur. Devletin, Stratejik seviyede almış olduğu önlemler sayesinde özellikle 1994 yılından sonra, PKK terör örgütünün eylemleri asgari düzeye düşürülmüş, devletin varlığı hissedilir olmuştur. Örgüte katılımlar olmadığı gibi örgütten geri dönüşler başlamıştır. Bölgenin aşiret sistemine dayanan sosyal yapısı, arazinin dağlık yapısı, eğitim seviyesinin çok yetersizliği, bölgenin tarihi, bölgenin Ortadoğu'daki petrol yataklarına komşu olması, Suriye ve Irak'a komşu olması; bu ülkelerdeki olumsuzluğun bölge insanına aksetmesi neticelerinde dış kaynaklı terör kaçınılmaz bir sonuç olmuştur.

الكلمات المفتاحية

الاقتباس

@phdthesis{sirnakasiretleriveteror19801991999,
  title = {{Şırnak aşiretleri ve terör (1980-1996)}},
  author = {Küçükşahin, Ahmet},
  year = {1999},
  school = {{Hacettepe Üniversitesi}}
}

TY  - THES
AU  - Küçükşahin, Ahmet
TI  - Şırnak aşiretleri ve terör (1980-1996)
PY  - 1999
ER  - 

مصادر ذات صلة