Sağlık hizmetlerinde kapasite kullanımına yönelik performans değerlendirmesi

الملخص

Amaç: Performansa dayalı ek ödeme (PDEÖ) sistemine geçilmesi ile beraber, sağlık hizmetlerine tahsis edilen kaynakların etkin ve verimli kullanılıp kullanılmadığı ile ilgili ölçümler önem kazanmıştır. Bu araştırma, PDEÖ sisteminin uygulanması ile birlikte, sağlık tesislerinin teknik etkinliklerini ölçmek ve bu teknik etkinliklerinin sebeplerini büyük ve küçük iller bazında ayrıştırarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın yöntemi üç aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, veri zarflama analizi (VZA) yöntemi ile BCC (Banker-Charnes-Cooper), CCR (Charnes-Cooper-Rhodes) ve ÖE (Ölçek Etkinliği) etkinlik skorları ortaya konmuştur. İkinci aşamada, STATA-16 paket programı kullanılarak panel Tobit regresyon yöntemi ile sağlık kuruluşlarının teknik etkinsizlikleri belirlenmiştir. Üçüncü aşamada, ise panel veri analizi yöntemi ile hastanelerin teknik etkinlik ve etkinsizliğine sebep olan faktörler, etkileri ile beraber incelenmiştir. Araştırma, Türkiye'nin 30 büyük ve 51 küçük ilinin 2012-2019 yılları arasındaki verileri ile incelenmiştir. Bulgular: Tüm dönemlerde 81 ilden 7'si, 30 büyük ilden 5'i ve 51 küçük ilden de 5'i tam etkinlik skoruna eriştiği tespit edilmiştir. Öte yandan diğer illerin, etkinlik skoruna çok yakın değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Ameliyat sayısı ve uzman hekim büyük ile küçük illerde hastanelerin teknik etkinsizliklerini pozitif yönde etkilemekte iken, buna karşın pratisyen hekim, büyük ve küçük illerde ameliyat oranını negatif yönde etkilemektedir. Sonuç: Büyük illerden Ankara, İstanbul, Balıkkesir, Şanlıurfa ve Mardin; küçük illerden Bartın, Bilecik, Yalova, Kütahya ve Muş tüm dönemlerde tam etkin bulunmuştur. Araştırmanın girdi değişkenlerinin azaltılması, çıktılarından ameliyatla ilgili değişken hariç diğer çıktı değişkenlerin artırılması hastaneleri teknik anlamda etkinlikleri iyileştirmektedir. Büyük illerde uzman hekim sayısı, ameliyat oranını küçük illere göre, çok daha fazla artırmaktadır. Ancak pratisyen hekim sayısı, büyük illerde ameliyat oranını küçük illere kıyasla daha fazla azaltmaktadır. Anahtar kelimeler: Performans, Kapasite kullanımı, Verimlilik, Teknik etkinlik.

الكلمات المفتاحية

الاقتباس

@phdthesis{saglikhizmetlerindekapasitekul2022,
  title = {{Sağlık hizmetlerinde kapasite kullanımına yönelik performans değerlendirmesi}},
  author = {Abiş, Taner},
  year = {2022},
  school = {{Sağlık Bilimleri Üniversitesi}}
}

TY  - THES
AU  - Abiş, Taner
TI  - Sağlık hizmetlerinde kapasite kullanımına yönelik performans değerlendirmesi
PY  - 2022
ER  - 

مصادر ذات صلة